اگر مردم نخواهند …

33356

اگر مردم نخواهند …

البته، اینگونه هم نیست که اگر مردمان هیچگاه به دنبال امام زمانشان نرفتند و ظهور او را از خدا نخواستند و کماکان به عناد و سرپیچی خود ادامه دادند، خدای متعال کاری انجام ندهد و به فکر دردمندان مظلوم تاریخ نباشد!

خیر، خدا به بندگان صالح وعده داده و این وعدهٔ او حق است و تخلف ندارد (لا یُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَه).[۱] اگر مردم به در خانهٔ امام زمانشان نروند و ظهورش را از خدا طلب نکنند، بر اساس همان وعدهٔ تخلّف ناپذیر الهی، خدای رحیم، سر انجام آن نجات بخش عالمیان را برای برقراری عدالت و اجرای فرامین حیات­بخش دین ظاهر می­سازد، اگر چه از عمر گیتی یک روز بیشتر باقی نمانده باشد و اگرچه مشرکان و کافران را خوش نیاید.

به دیگر سخن، ظهور حضرت مهدی (علیه السلام) دارای دو وقت است؛ یک وقت آن به دست مردم و به خواست و ارادهٔ آنها بستگی دارد، یک وقت دیگر آن به ارادهٔ الهی وابسته است. پس، ظهور دارای دو أجل و هنگام می­باشد.

۱ـ اجل معلّق (غیر حتمی)

۲ـ اجل محتوم (حتمی)

یعنی: اگر مردم به خود آیند و سرکشی و چموشی را به کناری نهند و ظهور امامشان را از خدا طلب کنند، پس از فراهم شدن آمادگی­های لازم و حداقلی، هر لحظه و زمانی، ممکن است خداوند امام زمان علیه السّلام را ظاهر سازد. بدین جهت، این أجل معلّق است و دقیقاً زمان آن معین نشده و به دعا و درخواست مردم واگذار شده است.

ولی اگر مردم بیدار نشوند و شایستگی ظهور امام زمان علیه السّلام را پیدا نکنند، علی­رغم میل سیه­دلان و تاریک اندیشان، بر اساس یک سنت لایتغیر الهی[۲]، در آن وقتی که أجل حتمی ظهور فرا رسد، فرزند رشید حیدر کرار ظهور خواهد نمود. آنگاه، بر اساس وعده­ای که خدا به صالحان داده ـ در همان زمانی که در علم الهی گذشته و جز خودش کسی نمی­داند ـ خلیفهٔ خویش را برای اجرای فرامینش ظاهر می سازد، تا دینش را بر همهٔ ادیان غالب گرداند[۳] و زمین را به وارثان صالح به ارث دهد[۴].

کوتاه سخن اینکه، خدای رحیم از سر لطف و فضل خویش، امام را برای ما تعیین نمود و او را از هر رجس و پلیدی پاک ساخت، تا انسان با خیال راحت بدان تمسک جوید و هیچ عذر و بهانه­ای در طیَّ مسیر والای کمال نداشته باشد. مع الاسف، آدمی در بهره گیری بهینه و مطلوب از این نعمت سترگ و گران­بها سرپیچید و در استفاده از این راهنمایان دلسوز سر باز زد. لذا امام، مظلوم واقع شد و خانه نشین گشت.

اما، اگر بشر بخواهد هم­چنان به راه خود برود و سر انقیاد و تسلیم در برابر این راهنمایان معصوم فرود نیاورد و در ضلالت خویش راه بپیماید، باید بداند که روزی موعدِ وعدهٔ محتوم خدا فرا خواهد رسید و سپیدهٔ صبح صالحان خواهد دمید. در آن هنگام:

یَوْمَ یَأْتی‏ بَعْضُ آیاتِ رَبِّکَ لا یَنْفَعُ نَفْساً إیمانُها لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فی‏ إیمانِها خَیْراً قُلِ انْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ.[۵]

«روزی که بعضی آیات پروردگارت بیاید، ایمان کسانی که از قبل ایمان نیاورده­اند و یا کار خیری انجام نداده­اند، به حال آنان سودی ندارد. بگو انتظار داشته باشید، که ما هم منتظریم».[۶]

ابن بابویه گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره این آیه سؤال شد، ایشان فرمودند:

« آیات، همان امامان هستند و آیه­ای که مورد انتظار است، حضرت حجت (علیه السلام) می باشد. پس در آن روز کسانی که پیش از قیام او ایمان نداشته­اند، ایمانشان سودی نبخشد، هر چند به امامان دیگر از پدران او ایمان داشته باشند.»[۷]

مؤیّدِ و گواه سخن ما در این باب، حدیث شریفی است از یار با وفای رئیس مذهب، جناب مفضّل که می­گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که فرمود: «قرار بود بنی اسرائل ۴۰۰ سال عذاب و سختی ببینند. هنگامی که گرفتاری­های بنی اسرائیل به درازا کشید و ظلم و ستم از هر سوی بر آنها باریدن گرفت، چهل روز، هر صبح، روی به درگاه الهی آورده، ضجّه و ناله و زاری کردند و به دعا بر خاستند. پس از آن، با دعای مردم بنی اسرائیل، دریای رحمت الهی به جوش آمد و خداوند به موسی و هارون وحی فرستاد، که بنی اسرائیل را از شرّ فرعون نجات بخشند و ۱۷۰ سال از گرفتاری آنها کاست».

فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (ع): هَکَذَا أَنْتُمْ لَوْ فَعَلْتُمْ لَفَرَّجَ اللَّهُ عَنَّا فَأَمَّا إِذْ لَمْ تَکُونُوا فَإِنَّ الْأَمْرَ یَنْتَهِی إِلَى مُنْتَهَاهُ.[۸]

«سپس امام ششم فرمود: همچنین شما هم، اگر مانند بنی اسرائیل (به درگاه خداوند دعاکنید و به گریه و زاری بپردازید و اصلاح امور ظهور را از خدا بخواهید)، خداوند هم فرج ما را خواهد رساند. اما اگر چنین نکردید، امر (غیبت و محنت) به پایان مدتش خواهد رسید».

 پس نباید کسی ساکت بنشیند و به وضع موجود اکتفا کند و منتظر بماند، تا روزی که به ارادهٔ خدا مهدی (علیه السلام) بیاید و امور را سامان دهد. بلکه باید بکوشد، تا وضع «موجود» را بر هم زند و به جستجوی وضع «مطلوب» به پا خیزد.

این بی توجهی و غفلت از آفتاب زندگانی، خسران­های جبران ناپذیری برای بشر به جای نهاده است. تا فرزند آدم به خود نیاید و خیره سری را به کناری ننهد، باید پیوسته در بیغوله­ های تاریک زندگی سرگردان و گمراه باشد.  

پس، تا دیر نشده و دستمان از دنیا کوتاه نشده، باید کاری کنیم. ضرر این کوتاهی و غفلت از امام زمان علیه السلام را در روزی به عینه خواهیم دید، که دیگر کار از کار گذشته و جای حسرت و اندوه بی­پایانِ آن برایمان باقی ­مانده است. چنانکه قرآن به این مهم پرداخته و می­فرماید:

أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتى‏ عَلى‏ ما فَرَّطْتُ فی‏ جَنْبِ اللَّهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرین‏.[۹]

«روزی که هر کسی می­گوید: افسوس و حسرت، که در بارهٔ جنب خدا کوتاهی کردم، گر چه مورد مسخره قرار می­گرفتم!».

در روایات، از امامان بزرگوار ما این «جنب الله» در آیه، امام زمان هر عصری می­باشد[۱۰]. که مردم در روز قیامت حسرت می­خورند، که چرا در بارهٔ امام زمانشان کوتاهی کرده­اند و وظیفه­شان را در قِبال آن آقای بزرگ و مهربان انجام نداده­اند؟!

آری، ای برادر!

به هوش، که اگر بیدارنباشی، تا خورشید بتابد، دیگر نمازت ادا نخواهد بود …

وقتی روز‌ها گذشت و خورشید را ندیدی! سجاده را بگشا و نمازی بگزار! دستانت را به آسمان راهی کن و خورشید را بخوان ! خورشید با دعای تو باز می‌گردد …!

خطاب به آن خورشید پر فروغ عالمیان می­گوییم:

بر آی ای آفتاب صبح امید     که در دام شب هجرت اسیرم

… ای آفتاب! با خنجر زرین پهلوی شب را بشکاف، که شب از حد فزون شد. ای آفتاب ! برآی، که شمس و قمر از خاک پایت سرمه کنند…

راستی! آیا ما می توانیم یک آفتاب گردان باشیم؟

آفتاب گردان، یعنی گلی که شب ها غمگین از فراق خورشید، تا به صبح انتظار می کشد. وقتی خورشید نیست، آفتاب گردان غمگین است و سرش به زیر. گویی زانوی غم در بغل دارد. ولی، وقتی خورشید طلوع می­کند، سرش را بلند می­کند. گویی درطول شب دلش برای خورشید تنگ شده و حالا نمی خواهد حتی لحظه­ای از آفتاب روی بگرداند. او گرچه رویش سیاه است، ولی گلبرگ های زردش نشانه ای از خورشید دارند. حتی نام او نیز، حکایت از محبت و شیفتگی­اش دارد.

اگر ما نیز چون آفتاب گردان، همیشه به دور امام خود بچرخیم، نشانه­هایی از آفتاب هستی خواهیم داشت. گرچه گناهان بسیار داریم و رویمان سیاه است، ولی می توانیم با پیروی از آفتابِ عالمتابِ امام زمان (عج) دل هایمان را چون گلبرگ های آفتاب گردان نورانی کنیم.

حضرت مهدی علیه السلام می فرمایند:

وَ أَمَّا وَجْهُ الِانْتِفَاعِ بِی فِی غَیْبَتِی فَکَالِانْتِفَاعِ بِالشَّمْسِ إِذَا غَیَّبَهَا عَنِ الْأَبْصَارِ السَّحَابُ وَ إِنِّی لَأَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ کَمَا أَنَّ النُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاء.[۱۱]

 و اما نحوه بهره وری از من در دوران غیبت من چون بهره وری از آفتاب است، هنگامی که در پشت ابرها پنهان شده باشد. من برای اهل زمین امانم، آنگونه که ستارگان برای اهل آسمان امام هستند.

بله! تاریکی! تاریکی غیبت و شب دوری از امام زمان علیه السلام.

ما در این شب دراز و طولانی و سیاه، چگونه باید راه خود را پیدا کنیم؟ چگونه باید گم نشویم؟ چگونه؟

… خیلی روشن است. ما در روز بوسیلهٔ خورشید می­بینیم و راه را پیدا می کنیم. حالا که خورشید ما ـ امام زمان علیه السلام ـ پشت ابرها پنهان گشته است و به تعبیری، شب غیبت او فرا رسیده، باز هم بوسیلهٔ خود خورشید است، که ما راه را پیدا می کنیم.

ـ می پرسید چگونه؟

ـ بوسیلهٔ ماه، بوسیلهٔ ستارگان دیگر.

بله! آنها هم، نور خود را از خورشید گرفته­ اند. پس ما نیز می­توانیم درشب غیبت امام خود، که چون خورشید است، بوسیلهٔ نشانه­های آشکار و روشن او، راه را پیدا کنیم و گمراه نشویم.

اگر خورشید پنهان است، ماه که هست. اگر ماه گاهی نور افشانی نمی­کند، ستارگان که هستند. این ما هستیم که باید به کمک آنها راه خود را بجوییم. و گرنه، خورشید و ماه و ستارگان همیشه در آسمان هستند. این ما هستیم که گاهی آنها را نمی بینیم، چون ابرها جلوی چشمان ما را می گیرند، ابر غفلت و گناه!

از کتاب درد جانکاه غیبت، نوشته ابراهیم حنیف نیا، ص ۶۸ الی ۷۵



[۱]. روم / ۶٫

[۲]. سُنَّهَ اللَّهِ الَّتی‏ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّهِ اللَّهِ تَبْدیلاً (فتح /۲۳).

[۳]. هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‏ وَ دینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُون‏ (توبه / ۳۳). این آیه با همین مضمون در دو جای دیگر قرآن آمده، یکی در سورهٔ فتح آیه ۲۸ و دیگری در سورهٔ صف آیهٔ ۹ و این نشان از اهمیت این ماجرا دارد. طبق روایاتی که در ذیل این آیات آمده، غالب شدن دین اسلام، در زمان ظهور تحقق می­یابد. چنانکه راوی می­گوید: از امام کاظم (ع) در بارهٔ آیهٔ «لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ» پرسیدم، فرمود: یُظْهِرُهُ عَلَى جَمِیعِ الْأَدْیَانِ عِنْدَ قِیَامِ الْقَائِم‏ (الکافی، ج ۱، ص ۴۳۲٫).

[۴]. انبیا / ۱۰۵٫

[۵]. انعام / ۱۵۸٫

[۶]. در ذیل این آیه از امام صادق (ع) نقل شده که فرمود: فَقَالَ الْآیَاتُ هُمُ الْأَئِمَّهُ وَ الْآیَهُ الْمُنْتَظَرُ هُوَ الْقَائِمُ ع فَیَوْمَئِذٍ لَا یَنْفَعُ نَفْساً إِیمَانُهَا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلِ قِیَامِه (بحارالأنوار، ج ۵۱، ص ۵۱).

[۷]. کمال الدین و تمام النعمه ،جلد ۲ ، صفحه ۳۳۶٫

[۸].‏ فَلَمَّا طَالَ عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ الْعَذَابُ ضَجُّوا وَ بَکَوْا إِلَى اللَّهِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى وَ هَارُونَ یُخَلِّصُهُمْ مِنْ فِرْعَوْنَ فَحَطَّ عَنْهُمْ سَبْعِینَ وَ مِائَهَ سَنَهٍ قَالَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع هَکَذَا أَنْتُمْ لَوْ فَعَلْتُمْ لَفَرَّجَ اللَّهُ عَنَّا فَأَمَّا إِذْ لَمْ تَکُونُوا فَإِنَّ الْأَمْرَ یَنْتَهِی إِلَى مُنْتَهَاهُ. (بحارالأنوار، ج ۵۲، ص ۱۳۱ به نقل از تفسیر العیاشی).

[۹] . الزمر / ۵۶٫

[۱۰] . عَنْ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ ع … قَالَ جَنْبُ اللَّهِ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع وَ کَذَلِکَ مَا کَانَ بَعْدَهُ مِنَ الْأَوْصِیَاءِ بِالْمَکَانِ الرَّفِیعِ إِلَى أَنْ یَنْتَهِیَ الْأَمْرُ إِلَى آخِرِهِمْ  (الکافی، ج ۱، ص ۱۴۵).

[۱۱]. کمال‏الدین، ج ۲، ص ۴۸۳٫٫

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *